Solistenconcours nog steeds springlevend

SNEEK De Kulturele Raad van de voormalige gemeente Wymbritseradiel legde in 1968 de basis voor het solistenconcours. Op dit moment is het inspirerende muzikale evenement nog steeds springlevend. Zaterdag is het 50ste solistenconcours, onder de vlag van Femuza dat vanwege het jubileum terugkijkt op de rijke geschiedenis.

Gerlof Otter en Sibbel de Jong van de de Federatie van Muziek- en Zangverenigingen (Femuza) zijn vanwege het jubileum op zoek gegaan naar de historie van het solistenconcours. Daarvoor doken ze samen in de bij het Fries Scheepvaart Museum in Sneek opgeslagen archieven van het Sneeker Nieuwsblad. Het tweetal zegt te hebben genoten van het grasduinen in de oude jaarleggers van deze krant.

De Kulturele Raad van de gemeente Wymbritseradiel regelde de aankondiging, de jurering en de pianisten van het allereerste solistenconcours. Een plaatselijke zang- of muziekvereniging zorgde vervolgens voor het gebouw en de praktische zaken. Met de komst van de federaties voor zang en muziek in de gemeente Wymbritseradiel verschoof de complete organisatie naar de federatie. Met de gemeentelijke herindeling in 2012 ontstond Femuza, de Federatie van Muziek- en Zangverenigingen in de gemeente Súdwest Fryslân. Zij organiseert nu voor deze grote gemeente het solistenconcours.

Otter en De Jong diepten vaak uitgebreide krantenverslagen op van de solistenconcoursen. Die werden bezocht door leden van de zang en muziekverenigingen van de gemeente Wymbritseradiel. Opvallend is dat verenigingen uit Bolsward ook deelnamen. ,,Weer later zien we ook dat muzikanten uit IJlst – na de herindeling van 1984 - en Sneek meedoen”, aldus Gerlof Otter.

De deelnemers uit Sneek waren meestal leerlingen van de 'Muziekschool Sneek en Wymbritseradiel'. Met het ontstaan van de gemeente Súdwest Fryslân komen ook deelnemers vanuit de federatie voor muziek-en zangverenigingen in Wonseradeel, die, evenals de federaties in Wymbritseradiel, opgeheven is.

Sibbel de Jong: ,,De docenten van de 'Muziekschool' en later van het Centrum voor de Kunsten stimuleerden de deelname van hun leerlingen. In het begin was een solistenconcours een plaats om als solist op te treden. Zo langzamerhand verschenen er duo’s, trio’s, kwartetten en dubbelkwartetten. Een dubbelkwartet, 8 deelnemers, was het maximum voor deelname. Dit gaf wrevel bij de solist: de ensembles hadden door hun numerieke meerderheid meer kans te winnen. Het aantal deelnemers steeg wel door de ensembles die deelnamen.”

De begeleidende pianisten hebben jarenlang een belangrijke en soms anonieme rol vervuld. Soms, zo lazen Otter en de Jong, was een pianist van ’s ochtend vroeg tot ’s avond laat bezig met het begeleiden van de solisten. Slechts een enkele keer dook in krantenverslagen de naam van de pianist op. Ook op het programma werd in de eerste jaren de pianist niet genoemd. Later werden ze wel vermeld.”

Vanaf 1982 is er een wisselbeker ingesteld: De Bendiks Walter Casemier Beker, genoemd naar een van de oud-burgemeesters van Wymbritseradiel.

Ook werd in dat jaar vermeld dat de presentatie van de solisten belangrijk was, naast de muzikale kant van het optreden. Er werden twee bekers uitgedeeld: één voor de zang en één voor de muziek. Bij het concours in 1984 werd opgemerkt dat er meer deelnemers uit de muziekverenigingen kwamen dan vanuit de zangverenigingen.

Met als gevolg dat onder andere een saxofoonkwartet vier keer de wisselbeker wist te winnen. ,,Dat hebben we trouwens wel vaker gezien”, constateerde Otter, ,,enkele solisten/ensembles worden een aantal jaren achter elkaar uitgeroepen tot winnaar. Het moeten toptalenten zijn geweest”.

Het aantal deelnemers fluctueerde begrijpelijkerwijs. In 1986 vond de organisatie van het solistenconcours het nodig om de hulp in te roepen van koren en korpsen met de vraag hun leden extra te motiveren tot deelname aan het concours. In 1990 werd met het ingespeeld op de vergrijzing: er werd namelijk een aparte afdeling op het concours ingeruimd voor de senioren.

Twee jaar later was evenwel weer sprake van een flink gegroeid aantal aantal jeugdige deelnemers. Tijdens het 25-jarige bestaan werd een nieuwe Bendiks Casemier Beker aangeschaft. Naast de winnaars kregen alle de deelnemende 58 kandidaten een roos.

Over 1995 werd gemeld dat het een kwantitatief goed bezocht concours was met 116 deelnemers, maar dat het kwalitatief wel wat beter kon. De inzet van muziekleraren werkt zoals te verwachten viel positief op het aantal deelnemers. Dat resulteerde onder andere in groei van het aantal deelnemende zangers, soms deel uitmakend van ensembles. Het topjaar 1999 telde 200 deelnemers.

Vorig jaar werd de toen 17-jarige Gerbrich Greidanus uit Tzum tot winnaar uitgeroepen van het 49e Solistenconcours van Femuza. Het optreden van de euphoniumspeelster werd door juryleden Ido Gerard Kempenaar en Andries De Haan beloond met maar liefst 96 punten. Bij de ensembles won een trio van CMV Oranje Bolsward op marimba. Dat kreeg 90 punten van de jury.

Zaterdag van 11.00 tot circa 17.00 uur is het 50ste solistenconcours, ditmaal in de Gasthuiskerk in Bolsward. De winnaar(s) mag (mogen) optreden op het Galaconcert van Femuza op vrijdagavond 21 juni in Theater Sneek. Daar treden eveneens de winnaars op van de muziekfestivals van het afgelopen seizoen.