'Windenergie in Fryslân kan onder voorwaarden op land'

SNEEK -   Windenergie in Fryslân kan onder voorwaarden op land gerealiseerd worden, zodat windpark Fryslân in het IJsselmeer niet gebouwd hoeft te worden.

Dat concluderen de natuur- en landschapsorganisaties op basis van het advies van de commissie Winsemius over windenergie in Fryslân. Als randvoorwaarden voor de minst schadelijke is volgens de organisaties wel clusteren van windmolens van belang, in plaats van ze over de hele provincie te verspreiden. “Plaatsing rond de hoofdinfrastructuur en het oprichten van fondsen voor leefbaarheid en landschap voor de streek waar windmolens geplaatst worden is eveneens belangrijk.” In de loop van dit jaar zijn onder de vlag van Fryslân foar de Wyn tientallen voorstellen gedaan rondom de komst van windmolens. Als sluitstuk van Fryslân foar de Wyn is het advies van de commissie Winsemius verschenen. De natuur- en landschapsorganisaties van Fryslân zeggen dat advies op hoofdlijnen te steunen. “Met een aantal kanttekeningen.” “Aan windmolens zitten ook aanzienlijke nadelen, zoals risico’s op slachtoffers onder vogels en vleermuizen, de verandering van het landschap en hinder voor omwonenden. De traditionele energiebronnen kennen eveneens grote nadelen, zoals bodemdaling en aardbevingen door gaswinning, luchtvervuiling en stikstofneerslag door kolencentrales en kernafval uit kerncentrales”, zeggen de natuur- en landschapsorganisaties. Zij zeggen daarom te willen proberen om een duurzamere energievoorziening te bereiken, met zo min mogelijk negatieve effecten voor natuur, landschap en leefbaarheid. De commissie Winsemius heeft uit de voorstellen een A-lijst (positief advies), een B-lijst (positief na aanpassingen) en een C-lijst (negatief advies) opgesteld. Het advies past op hoofdlijnen in de visie van de natuur- en landschapsorganisaties om windmolens nabij infrastructuur en bedrijfsterreinen te plaatsen en de molens te clusteren, in plaats van ze over de hele provincie te verspreiden.

Waddengebied

Een kanttekening die de organisaties plaatste is onder andere dat op bedrijfsterreinen opvallend weinig voorstellen zijn ingediend. “Hier is in onze visie meer ruimte voor windmolens.” Ook zouden veel locaties liggen nabij het Waddengebied. “De openheid van het Waddengebied en bescherming van trekvogels staan daardoor onder druk. Positief is echter dat een aantal locaties in de buurt van het Lauwersmeer en langs de waddenkust zijn afgevallen en dat de overgebleven locaties samen min of meer een cluster vormen.” De organisaties zeggen zich vanwege de invloed van een aantal windmolenplannen op het landschap (gaafheid, openheid, trekroutes van vogels, weidevogels) bij de B-lijst vooral zorgen te maken over de locaties: Wommels/Iens, Dongeradeel, Swed en Wjukslach Ferwert. “Mochten deze locaties afvallen, dan valt dit binnen de marge van veertig procent die de commissie Winsemius hanteert.” De nadelen van windenergie mogen volgens de organisaties bovendien niet worden afgewenteld op een streek. “Dat deel van het advies verdient een stevige uitwerking. Een substantieel deel van de opbrengsten van windenergie is daarom nodig voor een fonds voor leefbaarheid en landschap, waardoor een streek er met windmolens niet op achteruit gaat, maar vooruit.”

Serieus alternatief

Met Fryslân foar de Wyn ligt er volgens de organisaties een serieus alternatief voor het Windpark Fryslân dat gepland was in het IJsselmeer. “Wij zijn tegen dat windmolenpark, omdat dat park de openheid en de natuur in en op het IJsselmeer sterk aantast. De ambitie van het Rijk was om meer dan de helft van de Nederlandse windambitie in of aan het IJsselmeer te zetten. Fryslân foar de Wyn geeft ons echter de mogelijkheid om het IJsselmeer zonder Windpark Fryslân open te houden voor natuur en recreatie.” De natuur- en landschapsorganisaties zijn op hoofdlijnen positief over het advies dat voortkomt uit Fryslân foar de Wyn. “Wij dringen wel aan op een goede compensatieregeling voor leefbaarheid en landschap, maken ons zorgen over enkele locaties op de B-lijst en pleiten voor nader onderzoek naar vooral de effecten op weidevogels en doelen van Natura 2000 rondom vogelrichtlijngebieden. Onder deze voorwaarden worden de negatieve effecten van windenergie zoveel mogelijk beperkt.”