Expositie Aky de Zwart in kerk Goënga

Goënga

ëNGA - In het kader van het Iepen Tsjerkepaad is van 20 augustus tot 11 september in de kerk van Goënga een expositie van het werk van Aky de Zwart. De kerk is open op de zaterdag en zondag middagen van 14.00 tot 17.00 uur.

Aky de Zwart ( geboren  A.M.E. De Beun 1950,  overleden Sneek 2011) kwam in 1978 vanwege het werk van haar man (Dik de Zwart orthopeed in het Antonius ziekenhuis) mee naar Friesland  en volgde de avondopleiding tot beeldend kunstenaar van 1986 tot 1991 aan de Vredeman de Vries Academie te Leeuwarden. Aky schilderde gedreven, gepassioneerd, met heel haar ziel, met de inzet van haar hele persoon en ook dankzij een heel persoonlijk en sterk gevoel voor kleur en voor de werking van de ene kleur op de andere is elk schilderij van haar een monument van haar zelf geworden. Ze had geen gedetailleerd plan voor een schilderij, geen voorafgaande schetsen, maar vanuit  het idee van een landschap een tafel  een persoon ontstaan abstracte beelden die zich ontwikkelen tijdens het proces van schilderen. ,,Ik maak een schilderij, het onderwerp doet er eigenlijk niet toe en al schilderend, vorm over vorm en kleur over kleur , ontstaat het en ik schilder net zolang tot alles klopt , dan pas is het klaar ". Ook in de portretten van mensen verbeeldde  ze in grote streken, zonder details, zonder perspectief stemmingen en houdingen met een haast terloops gebaar. De afgebeelde mensen zijn aandoenlijk , eenzaam en onhandig. Je kunt er lang naar kijken.  Ze dragen een geheim dat niet zo gemakkelijk te ontsluiten is, hoeft ook niet, de spanning is een deel van de aantrekkingskracht, want de schilderijen hebben met kracht te maken, dat zit in de streek, de behandeling van de verf, de techniek van laag over laag, het krassen in de verf. De gezichten die ze schildert worden haast abstract, sterk vervormd, vierkant of rond, zonder detail. De ogen, de neus,de mond een verfstreep , maar op een vanzelfsprekende en  noodzakelijke manier waarbij ze toch niet hun menselijkheid verliezen. Heel kenmerkend is het hanteren van kleur, mengkleuren die soms niet lijken te kunnen bestaan, waar geen namen voor zijn maar waar de ene kleur de andere versterkt en een grote mate van evenwicht ontstaat. Ondanks de vele uren dat ze schilderde heeft ze een beperkt aantal schilderijen gemaakt omdat ze lang doorwerkte aan het schilderij ,dagen, weken, voordat ze tevreden was .Het vereist van de kijker een langdurig kijken om dit te beleven. N a een herseninfarct in 1999 heeft ze dankzij een groot doorzettingsvermogen en inzet opnieuw  vele uren kunnen schilderen, in haar gezichtsveld beperkt tot de helft , haar talent onaangetast.. In deze werken is de strijd en de pijn zichtbaar en hier "wanneer je goed kijkt zie je zoveel meer ". Vijf jaar na haar overlijden is deze tentoonstelling een eerbetoon aan  haar leven en haar werk.  

Auteur

redactie