De schetsende Sneker: expositie van Herman Spoelstra bij Empatec

SNEEK Al veertig jaar tekent Herman Spoelstra (66) stripfiguren na. Kleine plaatjes veranderen in grote portretten. Zijn werk is misschien wel mooier dan het origineel. Vlak voor zijn pensioen eert werkgever Empatec de Sneker stripkunstenaar met een overzichtstentoonstelling.

,,Dy dikke kerel met un klein mantsje durbij", klinkt het in onvervalst Snekers op de verpakafdeling van Empatec. Spoelstra tekent Asterix en Obelix het liefst. Of nee, Lucky Luke. De man die sneller schiet dan zijn schaduw is dan ook goed vertegenwoordigd op de expositie. De cowboy heeft met de Daltons zelfs een eigen hoekje.

Lange tijd wisten collega's niet van zijn tekentalent. Tot hij er zelf maar eens over begon. ,,Anders zou ik onbekend blijven", zegt Spoelstra met een knipoog als die van Wiske aan het einde van een avontuur met Suske. Al gauw waren alle verpakkers op de hoogte. Na een artikel in personeelsmagazine Grutsk ook heel Empatec. Leidinggevende Heleen Bootsma wilde graag nog een stapje verder gaan: een tentoonstelling. Op De Hemmen, tussen de rolletjes snoep en bergen adventskalenderdozen die er klaarliggen om ingepakt te worden. Dat zag Spoelstra wel zitten. ,,Ik was eens bij een galerie in Sneek geweest, maar ze vonden mijn tekeningen maar niks. Nu ze deze expositie zien, vinden ze het vast jammer."

Uitzoeken

Samen zochten ze op een avond bij Spoelstra thuis de tekeningen uit. Naar het appartement van de tekenaar aan de Lemmerweg hoefde Bootsma niet lang te zoeken. ,,Bij de voordeur is op de muur een grote ridder te paard geschilderd", vertelt ze. ,,Je weet gelijk waar de kunstenaar woont." Binnen lag een flinke stapel tekeningen op haar te wachten. De grote vellen papier komen van een drukkerijtje in Hoorn. Spoelstra kende de eigenaar. ,,De drukkerij bestaat helaas niet meer. Ik heb nog een paar vellen over, daar ben ik zuinig op."

Bootsma: ,,Je roept maar als het op is hoor, dan zorgen wij voor nieuwe." Sommige tekeningen had Spoelstra al tien, of misschien wel twintig, jaar niet gezien. Dat zijn werk nu aan de buitenwereld wordt getoond, geeft hem een trots gevoel. ,,Ze lagen maar in de kast. Ik kan mijn kamers er wel mee behangen, maar dat is niet leuk voor de mensen die op bezoek komen."

Spoelstra kan thuis uren zitten werken. Op de tekentafel staan plastic bakjes vol materialen. ,,Anders slingert het overal rond. Zo blijft het een beetje netjes."

Op zoek naar een leuk personage om na te tekenen, bladert hij door zijn albums. Daarna volgen de eerst schetsen met potlood. ,,Ik heb er altijd een stukje gum bij, want het gaat natuurlijk wel eens mis. De restjes gum haal ik weg met een vogelveer; met je handen krijg je vegen. Daarna ga ik verder met stiften en kleur ik het in." Soms doet hij wel twee dagen over een tekening. ,,Als het niet wil, leg ik het even weg. De volgende dag lukt het dan zomaar. Heel apart."

'Dan worden de kerels hier gek'

Van zijn oeuvre vindt hij 'de Italiaan in het paarse pak' het meest geslaagd. Die moest Bootsma absoluut meenemen voor de expositie. ,,Maar er waren ook een paar sexy dames", aldus de voorvrouw een tikkeltje ondeugend. ,,Decolletés en aardige billen. Laten we dat maar niet doen, zei ik tegen Herman." Dat leek de kunstenaar, die zijn inspiratie haalde uit de Franka-strips, inderdaad verstandig. ,,Dan worden de kerels hier helemaal gek!" Een aantrekkelijke jongedame uit Asterix - "netjes in de kleren" - kwam wel door de keuring. Ze hangt tussen Rik Ringers, Agent 327 en Tarzan.

De meeste tekeningen van de expositie zijn tussen 1985 en 1988 gemaakt. ,,Ik ben op mijn 25e begonnen met stripfiguren", vertelt Spoelstra. ,,Mijn ouders hadden al gezien dat ik goed kon tekenen. Daar moest ik maar mee doorgaan. Ik volgde een paar tekenlessen, maar heb het mij vooral zelf geleerd. Ik vind het heerlijk om te doen. Je denkt even aan niets anders." In de jaren negentig was de lol er wel even vanaf. ,,Ik wilde een paar verkopen, maar de mensen dachten dat het gratis was. Toen had ik er geen zin meer in." Gelukkig spoorde een kennis hem aan om de tekendozen weer tevoorschijn te halen. ,,Ik had het erg gemist."

Gezien worden

In augustus gaat Spoelstra met pensioen. Zijn loopbaan was een groot avontuur. Hij werkte overal: dansschool Pierre en Tineke, een banketbakkerij, speelgoedfabriek Nooitgedagt en zelfs een raceteam. Nu is Spoelstra bij Empatec aan het afbouwen. Op maandag, woensdag en vrijdag is hij er, vanaf de zomer een dagje minder. ,,Om wat te wennen aan het pensioen", aldus Bootsma. Bang voor het zwarte gat is ze niet. Daarvoor zijn er naast het tekenen te veel andere hobby's. ,,Bij Herman thuis staat ook een grote, zelfgemaakte treinbaan met een prachtig landschap. En hij verzamelt van alles, van modelauto's tot dvd's."

Alsof hij het veel vaker heeft gedaan, poseert Spoelstra voor de foto in de krant. Op een afstandje geniet Bootsma mee. ,,Herman heeft een uniek talent. We denken aan een tweede serie tekeningen in de zomer, tot aan zijn pensioen. Hij heeft al veel leuke reacties gekregen van collega's die in de pauze langskomen. Heerlijk om te zien hoe niet alleen zijn werk, maar ook Herman zelf wordt gezien."

Casper Ferwerda.