De paden op

Door bos, langs het water en zelfs door stegen; er zijn veel leuke wandelroutes in Friesland. Voor jong en oud, liefhebber van stad, land en/of kunst.

Wandelen door gevarieerd Gaasterland

Op een korte autorit van Balk ligt Elfbergen. Door dit gevarieerde natuurgebied lopen verschillende wandelroutes voor jong en oud.

Parkeren kan op parkeerplaats Elfbergen. Deze ligt aan het einde van De Houtwal in Oudemirdum, bij de kruising met de Kooilaan. Er start hier onder andere een Kabouterroute voor de jonge wandelaars, een ‘blauwe’ wandelroute van 3 kilometer lang, en een ‘witte’ wandelroute van 6 kilometer. Elke route is duidelijk gemarkeerd, waardoor je tijdens het wandelen onbezorgd kunt genieten van het natuurpracht.

Elfbergen is een gevarieerd natuurgebied. Kies je voor de wandelroute van zes kilometer, dan kom je onderweg onder andere uitgestrekte akkers tegen, omlijst door bomen. De paadjes door het bos slingeren speels en kennen ook bescheiden hoogteverschillen. Gaandeweg de wandeling kun je het getik van de bonte specht horen. Als je stil bent en geluk hebt, kun je zelfs nog reeën spotten tussen de bomen. De route loopt ook langs een plas, waar het leuk is om te picknicken. Richting het einde van de wandeling kom je langs een weiland waar koeien en schapen grazen. In het voorjaar dartelen hier lammetjes rond.

Rondje Tjeukemeer

Voor mensen die flink wat wandelconditie hebben, is een wandeling rondom het Tjeukemeer een aanrader. De 30 kilometer lange route zit vol bezienswaardigheden. De route valt natuurlijk ook op te knippen, zodat je er meerdere dagen van kunt genieten.

Al wandelend kom je langs de klokkenstoelen in onder andere Eesterga, Follega en Doniaga. Ook verschillende galerieën staan op het wandelmenu. Zoals Galerie Terbeek in Echtenerbrug, die schilderijen en bronzen beelden toont van kunstenaars uit binnen- en buitenland. En galerie Het Gemaal in Echten, waar natuur, kunst en historie samenkomen. Kerkliefhebbers kunnen eveneens hun hart ophalen. De route gaat langs enkele bijzondere exemplaren, zoals De Martinuskerk in Oosterzee. Gebouwd in een neoclassicistische stijl met een gegoten klok van ruim 500 jaar oud en een uurwerk uit 1602. Het Tjeukemeer ligt een groot deel van de route mooi in het zicht.

Begin- en eindpunt is de Kerkstraat in Sint Nicolaasga. Liever fietsen? Daar leent deze route zich ook prima voor. Meer informatie: detsjukemar.nl.

Luisterend lopen

Balk. Een relatief klein dorp anno 2020, en nog een stuk kleiner in de 15e tot en met de 18e eeuw. Toch kenden Engelse en Franse handelaren Balk. Hoe dat kwam? Door het Fryske goud, oftewel: de boter. Want Balk was in die tijd een belangrijk centrum voor de boterhandel.

Het is een relatief onbekend feit - zelfs onder inwoners is dit soms nieuwe informatie - dat voor

het voetlicht is gebracht nadat Engelien en Wytze Bouma een monumentaal, maar vervallen

pand aan de Van Swinderenstraat kochten en opknapten. De gevelsteen van het pand bevat

onder meer een boterton, -boor, en -hamer, een duidelijke hint naar wat hier vroeger heeft

plaatsgevonden. Tijdens het klussen vroegen de twee zich af hoe het leven hier ooit was.

Ze vroegen historicus Johan Groenewoud om de botergeschiedenis van het pand, en het dorp ‘op te graven’. Er kwamen vervolgens zoveel interessante wetenswaardigheden boven tafel, dat het idee ontstond om een audiotour te laten maken in samenwerking met Stichting Histoarysk Wurkferbân Gaasterlân.

Na het downloaden van de IZItravel-app op je telefoon, kun je wandelroute ‘Balk Boterdorp’ aanklikken. De wandelroute begint bij It Bûterhûs aan de Van Swinderenstraat 8 en gaat onder andere naar de oude waag en andere panden die met de botergeschiedenis te maken hebben. Onderweg hoor je verschillende verhalen over de geschiedenis van Balk.

 

Wetenswaardige Elfstegentocht

Een speelse manier om watersportdorp Woudsend te verkennen. Dat is de Elfstegentocht.

Schaatsen heb je er niet voor nodig, wel een speciale Elfstegentochtfolder. Die haal je op bij de lokale middenstand. Hierin staat de route langs de elf stegen in Woudsend. Tijdens de tocht komen allerlei wetenswaardigheden over het waterrijke dorp aan bod. Bijvoorbeeld dat de naam van Woudsend in het verleden op twaalf verschillende manieren is geschreven. En dat Woudsend letterlijk het einde van het woud betekent. De vraag is alleen: welk woud?

Zin in een wedstrijd? Doe dan mee aan de Elfstegentocht-quiz en strijd om de hoogste score. Kijk voor alle informatie op www.elfstegentochtwoudsend.nl. Hier staat de wandelroute overigens ook op. Handig tijdens het wandelen; dankzij GPS zie je precies waar je bent.

Bewegen langs beelden

Voor kunstliefhebbers is de beeldenroute De Famkes van Kolderwolde een aangename wandeling. Over een afstand van ongeveer 1,5 kilometer staan elf bronzen beelden, gemaakt door Evert van Hemert.

Het zijn vooral pronte dames, gezeten op een paard of stier. Elk van hen heeft een naam en een verhaal. Klaske is vernoemd naar het paard dat een aantal jaren geleden mishandeld is in een weiland in Rijs. En de laatste Kerkgangster is het eerbetoon aan het kerkje van Kolderwolde, waar ze bij in de buurt staat.

De route start bij de Oordenwij in Kolderwolde. Meer informatie: www.evertvanhemert.nl.