Ook in Naschrift bijzondere verhalen

Je kunt bij de pakken neerzitten of doorpakken. Peter van der Meeren besloot tot het laatste. Daardoor rolt deze week 21 man - Naschrift van de persen, het bijzondere vervolg op het boek over de Sneker ‘razziawedstrijd’, nu bijna 76 jaar geleden.

De voor vrijdag geplande boekpresentatie moest worden geschrapt. Ook de ‘afhaalmomenten’ - vorig jaar voor 21 man een succes - kunnen vanwege de uitbraak van het coronavirus niet doorgaan. Inmiddels hebben de organiserende stichting en voetbalvereniging LSC 1890 ook een streep moeten zetten door 20 mei. Op die dag zou op Sportpark Leeuwarderweg de herdenkingsplaquette worden onthuld, ter nagedachtenis aan de gebeurtenissen op 21 mei 1944, die uiteindelijk twee mannen het leven kostten. De plechtigheid zou worden gevolgd door de ‘Bevrijdingswedstrijd’, waarvoor inmiddels alle clubs uit Sneek en Leeuwarden spelers hadden geselecteerd.

,,Allemaal heel jammer, maar in het licht bezien van de huidige situatie volledig te accepteren’’, aldus Peter van der Meeren, schrijver van het bijna uitverkochte boek 21 man en nu dus het Naschrift. ,,Ik had ook twaalf lezingen staan voor de komende maanden; die zijn eveneens geannuleerd. Jammer, maar het valt in het niet vallen bij wat de mensen doormaken die door het virus en de gevolgen daarvan zijn getroffen. En weet je? Die lezingen komen wel weer en de plaquette wordt later dit jaar onthuld. We hopen dat we dan ook de Bevrijdingswedstrijd kunnen spelen. Sneek tegen Leeuwarden, net als in juni 1945.’’

De in Jutrijp woonachtige Van der Meeren heeft overwogen om het uitgeven van het Naschrift uit te stellen. ,,Om meerdere redenen hebben we dat niet gedaan. We zaten al in de afrondende fase en bij Grafische groep Van der Eems was de drukpers bij wijze van spreken al gestart. Ik kreeg ook veel vragen over het vervolg. Het was bekend dat ik met dit ‘deel 2‘ zou komen. ‘Breng het nu maar uit, dan heb ik deze weken wat te lezen’, zei iemand. Toen dacht ik: we zetten door.’’

Dat heeft geleid tot 21 man - Naschrift. ,,Een elftal bijzondere verhalen’’, aldus de schrijver, in het dagelijks leven sportjournalist bij de Leeuwarder Courant. ,,Verhalen die zijn voortgekomen uit 21 man. Ik wist dat die zouden komen; verhalen leiden altijd tot meer verhalen. Die verhalen had ik al in het boek van vorig jaar willen hebben, maar zo gaan die dingen. Daar kun je humeurig van worden en je doet niks meer met die verhalen, maar je kunt ook denken: deze verhalen zijn het eveneens waard om verteld te worden. Ik vond ze waardevol genoeg om er een jaar tijd en energie in te steken, zeker ook omdat 21 man aardig aansloeg. Van de tweeduizend exemplaren zijn nog slechts honderd te koop. Dan hoop je dat de mensen ook voor dit vervolg enige belangstelling hebben.’’

Wat heeft Van der Meeren onder andere te horen gekregen wat heeft geleid tot dit Naschrift? ,,Er is het verhaal over Anton van Dalen. De naam zal zeker de wat ouders Snekers iets zeggen. Anton was de oudste broer van Atte en Gerard ‘Knopje’ van Dalen, die de Luda Bar en De Lichtboei hebben gehad. Anton blijkt op curieuze wijze te zijn ontsnapt op 21 mei 1944. Hij heeft op het veld een jurk aangetrokken. Ook een paar vrienden zijn in een jurk en met een hoofddoekje op ontsnapt. De jurken waren opgehaald door enkele vrouwen. Helaas is Anton enkele weken later bij een razzia alsnog gepakt.’’

De schrijver kwam in contact met Geertje van Dalen, de nu 83-jarige zus van genoemde broers. ,,Zij was acht toen Anton werd opgepakt en heeft hem in de auto zien zitten waarmee hij van het Sneker politiebureau naar de Leeuwarder gevangenis werd gebracht. Dat is het laatste beeld wat ze van hem heeft. Anton is via Kamp Amersfoort in Duitsland beland en daar in november 1944 gestorven. Maar het aparte is dat Geertje brieven in bezit heeft die in 1945 zijn geschreven door een man uit Den Haag. Hij schreef dat de familie Van Dalen hoop moest houden, omdat hij zeker wist Anton in februari ’45 nog te hebben gezien en gesproken. Ik ben op zoek gegaan naar die man en zo rol je uiteindelijk een aangrijpend en tegelijkertijd merkwaardig verhaal in.’’

Het is Anton van Dalen die op de voorkant staat van het Naschrift, dat door Van der Meeren wederom is geschreven zonder winstoogmerk. ,,Via de familie kreeg ik tevens opvallende oorlogsmemoires van een Sneker in handen. Hij beschrijft op pakkende wijze wat hij in de oorlog heeft beleefd. De man heeft de ‘voetbalrazzia’ meegemaakt en gezien dat Duitse soldaten mannen lieten ontsnappen. Hij was op 16 april 1945 als chauffeur betrokken bij het gevangen zetten van de burgemeester van Sneek. Die is bij Abbega gepakt. Deze man heeft de ‘NSB-burgemeester’ horen zeggen: ‘Ik heb op het verkeerde paard gewed’. Dat zijn opvallende dingen.’’

Het Naschrift telt 84 pagina’s en heeft een hardcover. De prijs is zo laag mogelijk gehouden: 9,50 euro. Inmiddels kan het aangeschaft worden. ,,Vanwege de corona moet dat via de website, www.boek21man.nl ‘’, aldus Van der Meeren. ,,Via de boekhandel is even lastig. Maar we hebben er wat op gevonden: we gaan zoveel mogelijk bezorgen. Daar hebben zich diverse mensen voor aangemeld die dit project steunen. Ik heb duizend boeken laten drukken en de eerste 250 waren snel weg. Natuurlijk zou het mooi zijn om zoveel mogelijk mensen ook met deze verhalen kennis te laten maken.’’

21 man – Naschrift. Auteur Peter van der Meeren. 9,50 euro. Informatie: www.boek21man.nl of p.vdm@home.nl