De ‘razziawedstrijd’ is ontrafeld

SNEEK Op 21 mei is het 75 jaar geleden dat een druk bezochte voetbalwedstrijd in Sneek werd overschaduwd door een razzia. Sportjournalist Peter van der Meeren schreef een boek over deze aangrijpende gebeurtenis. Dat wordt op 21 mei gepresenteerd. Tot die tijd in het Sneeker Nieuwsblad en op deze website een tweewekelijkse serie. Vandaag deel 1.

Of het wat uit de hand is gelopen? ,,Ja, maar wel op een positieve manier’’, zegt Peter van der Meeren. ,,Het is meer geworden dan ik dacht, toen ik hier anderhalf jaar geleden mee begon. Ik wist niet wat ik kon verwachten, wat de onderzoeken zouden opleveren. Als ik daar nu op terugkijk, zeg ik: het is bijna ongelooflijk.’’

Van der Meeren (in 1961 geboren boven de kruidenierszaak van zijn ouders op Kleinzand 16) liep al jaren rond met vragen over de ‘razziawedstrijd’. ,,Veel Snekers wisten ervan; dat Abe Lenstra en Kick Smit hadden meegedaan, dat er tienduizend toeschouwers waren en dat er tientallen mannen verstopt zaten onder de tribune. Maar niemand kon me vertellen wie de opgepakte mannen waren. Dat wilde ik boven water halen.’’

De bij de Leeuwarder Courant werkzame schrijver slaagde in zijn opzet. ,,Met hulp van veel mensen’’, zegt de inwoner van Jutrijp. Met de lijst met 21 namen van opgepakte mannen was hij er nog niet. ,,Ik moest nabestaanden vinden. Sommigen wisten niet dat hun opa, vader of broer op 21 mei 1944 was opgepakt. Maar alle families stelden zich open voor het doel: het maken van een boek waarin waardige portretten zouden verschijnen.’’

Van der Meeren moest ervoor onder andere naar Zwitserland, Duitsland en België en belandde in een maalstroom van ontwikkelingen. ,,Families vertelden trots en oprecht en kwamen met unieke documenten en foto’s. Het moment dat ik ineens een origineel toegangskaartje van de wedstrijd in handen had, zal ik nooit meer vergeten.’’

Hij schreef méér dan de 21 hoofdstukken over de opgepakte mannen, van wie twee aan de gevolgen van gevangenschap in Duitsland zijn overleden. ,,Ik werd benaderd door mensen die ooggetuige zijn geweest van de razzia. Een vrouw uit Heerenveen, nu 84 jaar, huilde bijna toen ze vertelde dat ze als meisje in een tuin speelde, grenzend aan het Sportpark Leeuwarderweg. Ze heeft gezien hoe de vader van haar vriendinnetje vluchtende mannen terug het veld op duwde, omdat hij tegen sporten op zondag was. ‘Jullie eigen schuld’, zei hij tegen die mannen. ‘Na 75 jaar zie ik de paniek nog altijd in hun ogen’, zei de vrouw.’’

Van der Meeren wist nazaten van Wybe Oppenhuis op te sporen. De terreinmedewerker van destijds wist de Duitsers te misleiden en veel mannen een verstopplek te bieden. ,,Er leven nog twee kinderen van Oppenhuis in Nieuw-Zeeland. Ze waren ontroerd. Er wonen familieleden in Londen. Wellicht dat zij voor de presentatie overkomen, zó trots zijn ze.’’

Het boek zou zo’n 250 pagina’s tellen. ,,Het zijn er 490 geworden, A4. Ik ben er ook voor naar Kamp Amersfoort en het Duitse concentratiekamp Neuengamme geweest, omdat ik wilde zien en voelen waar mannen zijn beland. Dat heeft me behoorlijk bij de kladden gehad, maar ik vond dat het moest voor dit boek. Het is 75 jaar geleden, nu kán er nog over verteld worden. Ik wilde alles van waarde vastleggen. Mede daardoor is de begroting verdubbeld, maar het vinden van sponsoren en subsidieverstrekkers loopt behoorlijk. Door de verkoop van de boeken moet het lukken uit de kosten te komen. Het gaat me níet om het maken van winst. Als er geld overblijft, wordt dat besteed aan een herdenkingsplaquette of een educatieve reis voor scholieren.’’

Binnenkort start bij Grafische groep Van der Eems de drukpers. De presentatie op 21 mei krijgt een speciaal karakter. ,,Mede op initiatief van LSC 1890 wordt die avond een herdenkingswedstrijd gespeeld’’, vertelt Peter van der Meeren. ,,Vanuit de Sneker clubs wordt team Noord geformeerd; vanuit het voormalige HFC Haarlem, de club van Kick Smit, team West.’’

Binnenkort is via de website www.boek21man.nl het boek te bestellen, voor 24,50 euro per exemplaar. Wie in de voorinschrijving reserveert, kan een bijzonder extraatje tegemoet zien. Meer informatie via p.vdm@home.nl