’Sa waard se wyld, de boerinne’

IJLST

Het boerenleven anno 1850-1900 herleeft in de muziek- en locatievoorstelling De Wylde Boerinne, een voorstelling over de kracht van vrouwen, het verdriet van strijd en de schoonheid van het Friese landschap. Gisteravond was de geslaagde première op het erf van de familie Ten Woude in IJlst.

Een volle tribune ging terug in de tijd naar het platteland in de zesde voorstelling van Muziektheater IJlst in de serie rond de viering van IJlst 750jaar. Onder regie van de bevlogen Ypy Zijsling is het na de Stad Waar Ooit (2014), It Fabryk (2015), Baltic Blues (2016), Baltic Festival (2017) en de Frijtinker in het jaar culturele hoofdstad de beurt De Wylde Boerinne als afsluiter van de reeks.

‘Sa waard se wyld, de boerinne. Sa ferlear se al har rede, sa luts it fuort, har ferstân. Sa soe se stadichoan ferstjerre foardat se echt ferstoar noch foardat de dea har holp. Sa waard se wyld’, zingen de tientallen roddelende figuranten een liedtekst van Sytse Broersma.

Uitgedost in fraaie, zelfgemaakte kostuums worden ze muzikaal begeleid door een in de struiken verstopt orkest. Het landelijke plaatje is prachtig. Al komen ze met authentieke rekwisieten slechts een enkele keer dicht in de buurt van de bezoekers, vaker veraf voor de suggestie van de fraai oplichtende koeienruitjes in de verte.

Aan de hand van verteller Joop Wittermans wordt de idylle rondom het gelukkige boerenechtpaar Broersma wreed verstoord als hij verongelukt. Het Friese paard, een van de drie in de voorstelling, loopt alleen door als Broersma van de kar duikelt. Rijke boer Lammers vindt zijn buurman maar doet geen moeite om zijn leven te redden. Sterker nog....

Zij, frou Broersma, jonge boerin, trots, mooi en gespeeld door Renske de Boer (de jonge boerin) en Titia Huisman (de oudere boerin) blijft alleen over met haar kinderen. Lammers (mooi gespeeld Thijs Meester) klein van stuk, maar machtig en rijk ziet kansen om samen met haar de grootste boer te worden van de Greidhoeke. Zij zegt honend nee tegen de grootgrondbezitter en dan begint de strijd waarbij hij geen middel schuwt, de kerkelijke- en plaatselijke machtsheren paaiend met ham, kaas en likeur. Zij wordt opgejaagd wild.

De Wylde Boerinne, naar een op waarheid gebaseerde novelle van Teatse Eeltsje Holtrop, is in grote lijnen vergelijkbaar met de Aardappelvreters, de onder andere op Terschellings Oerol uitgevoerde locatievoorstelling over de ondergang van een boerenbedrijf. De op het land in IJlst in twee uren nagespeelde vete met als rode draad het recht op overpad en honger naar nog meer macht tussen de elkaar hatende boerin en de grootgrondbezitter zuigt zelfs de dorpsgemeenschap mee. Tot de dood er een eind aan maakt.

De Wylde Boerinne wordt van vanavond tot en met volgende week zaterdag nog zeven keer gespeeld. Alle voorstellingen zijn uitverkocht.

 


Auteur

Sjoerd Stiensma (Eind)redacteur Sneeker Nieuwsblad