IJlst neemt indrukwekkend voorschot op Culturele Hoofdstad

Ijlst

 Onder de klanken van Gregoriaanse muziek maken de bezoekers aan de openingsvoorstelling van het religieuze muziektheaterspektakel de Frijtinker in IJlst in het donker kennis met Sint Mauritius, de beschermheilige van IJlst dat maandagavond letterlijk en figuurlijk vooruit liep op Culturele Hoofdstad 2018.

  De plaats waar normaal gesproken de kraaien krassen is de eerste tussenstop van de in de sfeervolle stadsherberg Het Wapen van IJlst beginnende en eindigende stadswandeling, waarmee de kleine trotse elfstedenstad een indrukwekkend voorschot neemt op de eind deze maand officieel te openen CH2018. Als de door talrijke vrijwilligers breed gedragen muziektheaterproductie de opmaat is van wat vanuit de ’mienskip’ is bedacht, gaan we een mooi cultureel jaar tegemoet.   In de breed gebarende, zwarte koptische christen Mauritius (een rol van de uit Groningen afkomstige Mauricio Plat) op het IJlster kerkhof herkent het 250 koppen tellende wandelgezelschap de uit Eritrea gevluchte Tesfalem die hand en spandiensten verricht bij kasteleinse Gearte (Titia Huisman). In haar herkent hij de vrijheid en eigenheid die hem in zijn eigen land ontnomen is. De no nonsense Gearte neemt tijdens de stadswandeling de regie over van de ‘zeer belangrijke subcommissie stadswandeling’. Aan de hand van overijverige gastvrouwen gaan de bezoekers vanuit de herberg in groepen op pad langs de van de overtuinen bekende Galama- en Eegracht. Het is een kuier langs de stijlvolle grachtenpanden die oud-IJlst zijn grandeur geeft. Achter de ramen van de verlichte huiskamers verrassen theatrale figuren, het zijn de huisgeesten die hun hand er niet voor omdraaien om menselijke ledematen door de gehaktmolen te draaien.   De Frijtinker is de eerste van dik twintig voorstellingen in de serie Under de Toer dit jaar. Onder de toren van de Mauritiuskerk wordt onder begeleiding van een handvol blazers en het kerkorgel het verhaal bezongen van de charismatische dominee Philip Samuel van Ronkel die zijn hart volgt en zijn biezen pakt op het moment dat de door zijn toedoen uit zijn voegen barstende kerk wordt uitgebouwd. Waar het gelovige kerkvolk, verbeeld door een gelegenheidskoor de dominee van Joodse afkomst van dit voornemen probeert af te houden, krijgt hij van de strenge kerkrentmeesters een schop mee.   Jeugdige plaaggeesten - zonder duivels geen God en zonder God geen duivels, roepen ze in IJlst - volgen het tijdelijk gehalveerde gezelschap (de helft blijft in de Mauritius voor de koffie) naar de kleine doopsgezinde kerk. Daar is de inquisitie van de ketterse Rycxt Heijne. Duivelsgebroed, raast de katholieke kerk over de doopgezinde martelares. De klaagzang naast het orgel van de hoogzwangere Heijne( Renske de Boer) help geen barst. De aanklager op de kansel (schrijfster Marrit Jellema) jaagt haar zonder scrupules de verdrinkingsdood in.   Alle betrokkenen, zoals de op de centen zijnde koster van de gereformeerde Stadslaankerk, de diepgelovige fabrikant Nooitgedagt, Mauritius/Tesfalem en de kasteleinse Gearte staan voor hun principes. Het zijn dit soort vrijdenkers die in de Frijtinker worden uitgebeeld in een logistiek strak geregisseerde setting van theater, dans, muziek en zang van onder andere zangeres Janneke Brakels (en band). De Frijtinker is na ‘De Stad waar ooit’ (2014), ’It Fabryk’ (2015) en ‘Baltic Blues’ (2016) de vierde muziektheaterproductie op weg naar de viering van 750 jaar Stadsrechten in IJlst die in oktober 2018 zijn apotheose beleeft met ‘de Wylde Boerinne’.   De Frijtinker wordt in totaal 8 keer opgevoerd. Vanavond om 20.00 uur is voorstelling drie. Daarna nog op donderdag, vrijdag (16.30 en 20.00 uur) en zaterdag (16.30 en 20.00 uur). Voor kaarten zie de website.
 

Auteur

redactie