Greidhoeke goes ‘vernieuwend’ onderwijs

Itens

De Romte uit Itens is een van de vier kleine plattelandsscholen die met veel gedrevenheid participeren in het project over de bedreigde grutto en het gebrek aan biodiversiteit in het Greidhoeke landschap. Ze zijn genomineerd voor de onderwijsprijs.

Leerlingen van vier Friese basisscholen in de Greidhoeke volgen de grutto op zijn trektocht door Europa. Daar lijkt niets bijzonders aan. Kleine plattelandsscholen doen immers wel vaker projecten in en over de natuur. En aangezien de grutto zo ongeveer in het Friese weiland naast de school ‘woont’, ligt het redelijk voor de hand. Maar dit keer is het anders. Greidhoeke goes onderwijs ofwel het Greidhoeke Grutto project is meer dan het volgen van de grutto. De grutto is de metafoor voor de trekkende mens op zoek naar een duurzame en aantrekkelijke woonomgeving. En daar zit ‘m de kneep. Als Kening fan ‘e Greide komt die grutto steeds vaker bedrogen uit als hij voor een nieuw broedseizoen vanuit Noord-Afrika ons Friesland weer aandoet. We weten allemaal dat weilanden vol bloemen, insecten en vogels, steeds verder te zoeken zijn. De grutto treft een monotone groene productieweide, waar de maaimachine met flinke regelmaat overheen raast. Door deze intensieve landbouw raakt te weideflora uitgeput en de gruttopopulatie krimpt. Onze Kening fan ‘e Greide is aan het verdwijnen. Menig stichting, vereniging en culturele hoofdstad project pakt het thema op om deze krimp een halt toe te roepen. Naast De Romte doen It Bynt uit Winsum, De Opslach uit Wommels en De Stjelp uit Baard, die met hun neus op en in de weilanden zitten, het anders. Er wordt in eerste instantie met geen woord gerept over de terugloop van deze vogel. Daarentegen wordt de grutto op zijn trektocht door Europa nauwlettend in de gaten gehouden. Leerlingen volgen zijn vlucht van Noord-Afrika tot aan Wommels, van het Portugese Amalia tot in Baard. En als vanzelf, tenminste zo lijkt het, ontdekken de leerlingen dat die grutto na zo’n mega-lange tocht bij thuiskomst een schamel landje treft. Dat moet zoiets zijn als na een hele middag voetballen thuis komen in een koud, stil en ongezellig huis waar de koelkast leeg is. Niet alleen die grutto komt dan bedrogen uit, maar ook jij als kind ervaart dat gevoel. Die verbinding, dat besef; daar leert een kind van. Het kijkt, onderzoekt, stelt vragen. Het wil immers nu meer weten. Op zijn minst hoe je die koelkast dan wel vol krijgt. Oftewel; hoe kunnen we er voor zorgen dat die grutto het in Baard weer gezellig gaat vinden? We willen hem immers het volgende jaar weer terugzien, want zo lang blijven we hem volgen via het beeldscherm. Die ene grutto wordt een beetje ‘eigen’. Daarom proberen de leerlingen ook  in contact te komen en te blijven met leerlingen op scholen langs de route die hij vliegt. Leerlingen in België, Frankrijk, Portugal en Mauritanië. Die kennen immers ook ‘jouw’ grutto en via de digitale weg –mailen, skypen- schept dat een band. Een prachtige en doeltreffende manier van lesgeven. Leerkrachten van de scholen in Baard, Itens, Wommels en Winsum verdiepten zich in de nieuwe manier lesgeven, aan de hand van de werkvormen onderzoekend leren voor de bovenbouw en verhalend ontwerpen  voor de onderbouw. Leerkrachten leren af om leerlingen van alles voor te schotelen. Kinderen stellen hier de vragen. Daartoe krijgen ze al direct de kans tijdens de aftrap van het Greidhoeke project, officieel op 1 maart 2017 als grutto professor Theunis Piersma in een heuse collegetour komt vertellen over zijn vak, zijn passie en de weidevogels. Tenminste; als hij daartoe de kans krijgt. Het kan zomaar zijn dat de beste wetenschapper slechts toekomt aan het beantwoorden van vragen van de leerlingen van de bovenbouw. Maar zo is het ook bedoeld. Diezelfde ochtend volgen de leerlingen van alle groepen diverse workshops op het gebied van onder meer kunst, cultuur en muziek. De combinatie van leren aan de hand van kunst, cultuur en natuur gaat naadloos in elkaar over. In het contact tussen de kinderen in binnen- en  buitenland en daarmee het uitwisselen van onder andere werkstukken, brieven, liedjes, filmpjes enzovoort  worden leerlingen zich meer en meer bewust van zowel hun eigen leefomgeving, waar ook de grutto huist, als de omgeving en de cultuur van anderen. De grutto legt de verbinding en daaruit volgt voldoende stof om het over te gaan hebben en creaties uit te wisselen. Tijdens het jaarlijkse Greidhoeke Festival in september in Wommels presenteren de leerkrachten en leerlingen hun werkstukken, films, voordrachten, liedjes en alle andere bevindingen die ze in dat jaar hebben meegekregen en meegemaakt. Ook daarna blijven ze de grutto volgen op zijn reis en hopen ze andere scholen met dit project, maar vooral met de vernieuwende onderwijsvorm, te inspireren. Greidhoeke goes onderwijs wordt georganiseerd door vier lagere scholen van de Gearhingscholengroep  in samenwerking met Keunstwurk, Cultuur Kwartier Sneek, NHL/Lectoraat Taalgebruik en leren, CH2018 e.v.a.  

Auteur

redactie