Met speelsheid het afval te lijf in Waste Battle

Sneek

Het Nordwin College aan de Harste in Sneek had op woensdag de aftrap van het nieuwe project Waste Battle Súdwest-Fryslân. De opening werd verricht door wethouder Mirjam Bakker, maar de organisatie lag in handen van Gooitske Zijlstra en Ane Norder. Maar liefst 360 leerlingen in Sneek en Bolsward zullen in 72 verschillende teams strijden voor een plekje in de finale op 1 juli in het Bolwerk in Sneek.

Het is de bedoeling na te denken over nieuwe, liefst innovatieve manieren om het zwerfafval  te bestrijden. Uiteraard ligt de oorzaak van de overlast van afval in principe bij de mens en juist die houding moet veranderen, zo vindt Zijlstra. Het opruimen van afval moet op een ‘leuke’ manier plaatsvinden om het nog even in de Nederlandse taal te houden. Want de methode van werken wemelt van de Engelse termen en ook dat is een beetje inherent aan het digitale tijdperk. Twee begrippen staan centraal, allereerst het begrip Nudge en dat betekent gewoon de mensen zachtjes in de goede richting wijzen of duwen. Als voorbeeld werd een filmpje van YouTube getoond die aantoonde wat de aanleg van eenvoudige rode lijnen met voetstapjes voor het loopgedrag van bezoekers aan een bibliotheek betekenden. Op deze wijze kon men het loopgedrag van mensen beïnvloeden en zo overzichtelijker maken. Kortom beïnvloeding van gedrag. De tweede belangrijke term heet Gamification en ook hier werd met behulp van een filmpje aangetoond wat dit kan bewerkstelligen. Centraal stond een roltrap die in het spitsuur herhaaldelijk vast liep in chaos omdat mensen zich niet aan de looprichting hielden. Maak er een spel van, zo bedachten de mensen van Gamification, en zij veranderden de roltrap in pianotoetsen. Links de zwarte toetsen en rechts de witte. Het gevolg was dat gebruikers nu wel gebruik maakten van de juiste looprichting, rechts dus. Dat alles vormde onderdeel van de zogenaamde ‘fun theory’. Met deze voorbeelden werden de leerlingen uitgenodigd iets dergelijks te bedenken voor de ‘battle’ tegen ‘waste’. De leerlingen werden ingedeeld in verschillende groepen en moesten vier levels doorlopen om het even in gametaal te zeggen. Woensdag was de dag van level 1 t/m 4 en dat betekende groepsgewijs ‘brainstormen’ over de mogelijkheden en dat dan ‘pitchen’ in een minuut. Die presentatie gebeurde voor een jury die het beoordeelde met sterren. Daarna volgde level 2, afval van tenminste tien verschillende soorten Verzamelen in een plastic zak. Mensen interviewen, foto’s maken en dat werd in een samenvatting van één minuut gepresenteerd. De woensdag eindigde bij level vier met de opdracht een samenvatting van alles te geven in één zin. De uit Makkum afkomstige Zijlstra woont al weer geruime tijd in de binnenstad van Zwolle als zelfstandig ondernemer met het eigen bedrijf Gooitz. Om die reden had zij voor het project iemand nodig met een groot netwerk in Bolsward en Sneek. En als je het over netwerken hebt, dan valt al gauw de naam Ane Norder uit Bolsward die Zijlstra ter zijde staat met Norder Advies en onder andere mensen heeft benaderd om in de jury te zitten. Een eerste stap die tot dit project leidde was de gedachte ‘Waarom is er geen overeenstemming tussen gedrag en streven naar een schonere omgeving?’ Iedereen belijdt met de mond het evangelie van een schoon Nederland, maar het dagelijks gedrag wijst in een andere richting. Een oplossing zoeken voor de grote hoeveelheden zwerfafval, dat was de reden tot het initiatief van Zijlstra samen met Livia Leysen van Natuur en Milieu Overijssel en Teun Lucassen van Hogeschool Windesheim. Rode draad daarbij is jongeren in verschillende regio’s uit te dagen om nieuwe ideeën te ontwikkelen, bij voorkeur innovatief en origineel. Van provinciaal naar landelijk, zo is het streven want het initiatief begon in Zwolle, nu in de maand juni in Sneek en Bolsward en straks in de zomer ook in Enschede en Almelo. In Zwolle was de zwerfafvalrobot Willy de winnaar en hij is al in bedrijf. Eerst echter de voorrondes, van 1-3 juni op het Nordwin College, van 7-9 juni bij ROC Friese Poort, van 8-10 juni RSG Magister Alvinus. Met aan het eind van de maand nog van 27-29 juni CSG Bogerman en het Marne College Bolsward. Om de leerlingen alvast een voorproefje te geven hoe je op creatieve wijze anders naar afval kunt kijken, traden De Vuilnismannen op. Harrie, Sjakie en Henk hadden als motto ‘trommelen op rommel’ en spraken met stokjes hun eigen ritmische taal op een groene container en blauwe plastic tonnen. Want ,,Als je een ouwe emmer omdraait wordt het een trommel.’’   In totaal zullen tien teams, elke school mag twee winnaars afvaardigen, strijden in de eindbattle op 1 juli in het Bolwerk in Sneek. De gemeente en een aantal bedrijven zullen het meest veelbelovende idee met middelen steunen om het de kans te geven  uit te groeien tot wellicht dé oplossing tegen zwerfafval. En dan is de missie van Norder en Zijlstra geslaagd.

Auteur

redactie